چند آزمون
در اين قسمت سعي مي كنيم چند آزمون ساده را به شما معرفي كنيم تا توسط آن كودك خود در خانه ارزيابي كنيد . با اين روش ها شما مي توانيد كمبودها و نواقص موجود در كودكتان را كشف كنيد و به اين ترتيب سريعتر به پزشك مراجعه خواهيد كرد . چرا كه اكثر نواقص اگر درمان نشود بعد از سه سالگي قابليت درمان ندارند .
براي شروع آزمون ، آنرا براي كودكتان مفرح و شاد انجام دهيد و كاري نكنيد او بي حوصله و يا خشمگين شود . هر چه كودك بزرگتر باشد ، آزمونها قابل اعتماد تر مي باشند . در كودك زير يك سال ( غير از خنده ، شنوايي و بينايي ) نتايج آزمونها ، بيانگر پيشرفت كودك در آينده نيست .
در اين قسمت چند آزمون براي شما معرفي شده اند .
آزمون شنوايي :
براي انجام اين آزمون در محدوده سني 24 تا 36 هفته ، كودك بايد روي زانوي پدر و يا مادر بنشيند .بايد ديوار حداقل 120 سانتي متر فاصله داشته باشد .
در سنين 24 هفته آزمون در فاصله 45 سانتي متر و در 36 هفتگي در 9 سانتي متري انجام شود . آزمونگر با استفاده از جغجغه ، ليوان و قاشق ، دستمال كاغذي ، زنگوله و صداي خودش اصواتي را ايجاد مي كند و تا سه بار قابل تكرار است ، با فواصل 2 ثانيه . كودك شما بايد به طرف صدا برگردد . كودك به سه مورد از 5 مورد صدا بايد پاسخ دهد . كه نشان دهنده سلامت شنوايي كودك است . اگر پاسخ منفي بود بعد از دو هفته تكرار كنيد . هرگونه شك و ترديد را با پزشكان در جريان بگذاريد .
در محدوده سني 18 ماهگي تا دو سالگي اين آزمون را با يك توپ ، يك اتومبيل اسباب بازي ، كاسه و قاشق ، عروسك كوچك و يك مكعب 5/2 سانتي متري كه با هم همرنگ نباشند را روي يك ميز كوتاه بگذاريد . آزمونگر در فاصله 90-60 سانتي متري قرار بگيرد از كودك بخواهيد تمام اسباب بازي ها را يكي يكي اسم ببرد . در حاليكه او ماشين در دستش است . دستتان را به طرف او دراز كنيد . بخواهيد اسباب بازي ها را به شخصي كه نزديك كودك نشسته بدهد . پس از انجام اين آزمون اگر هرگونه شك راجع به شنوايي كودكتان داريد به پزشك مراجعه كنيد .
دو تا سه سالگي در اين سن همان آزمون را مي توانيد انجام دهيد ولي جلوي لبهاي خود را بپوشانيد . از او بخواهيد اسباب بازيهايي را كه نام مي بريد داخل سبدي بگذارد و يا از آن بيرون بياورد . در اين سن كودك بايد بتواند لغات را كنار هم بگذارد و تبادل كلامي داشته باشد . در غير اين صورت به پزشك مراجعه كنيد .
آزمون بينايي :
آيا كودك شما قادر به ديدن شما است ؟ با دانستن نشانه هايي مي توانيد اين موضوع را بفهميد . در دوره نوزادي ، نوزاد به صورت افراد نگاه مي كند ، اگر شما حركات صحبت كردن را تقليد كنيد و لبهاي خود را تكان دهيد ، نوزاد شما با تكان دادن دهان و بيرون آوردن زبانش پاسخ خواهد داد .
در 8 هفتگي رشد مغز اندكي كاملتر شده ، او صورت شما را تشخيص مي دهد و با لبخند زدن و بالا و پايين بردن دستها نسبت به آن واكنش نشان مي دهد .
در 12-6 هفتگي جزئيات اشياء را نيز درك مي كند . در حدود 20 تا 24 هفتگي جزئيات صورت شما را چنان واضح مي بيند كه احساساتي چون اندوه ، ترس ، يا شادي را هم تشخيص مي دهد و نسبت به آن واكنش نشان مي دهد . وقتي غذا را مي بيند هيجان زده مي شود . در يك سالگي ، كودك به وضوح اشياء را مي بيند و اشياء در حال حركت را هم تعقيب مي كند . تا سه سالگي كم كم حروف الفبا را تشخيص مي دهد و توانايي تطابق حروف مثل هم را دارد .
براي سنجش بينايي در دوره نوزادي در حاليكه انگشتان خود را در فاصله 25-20 سانتي متري چشمهاي كودك خود نگاه داشته ايد به طرفين حركت دهيد ، بايد نوزاد بتواند انگشتان شما را تا فاصله 15 سانتي متري از طرفين تعقيب كند . اين توانايي در 4 هفتگي تا 45 الي 60 سانتي متر افزايش پيدا مي كند . در 12 هفتگي يك محدوه 180 درجه را طي مي كند
در 16 هفتگي بايد وقتي شما شيشه شير يا يك اسباب بازي را جلوي كودك خود نشان دهيد بخواهد كه آنرا بگيرد . و يا با ديدن آنها خوشحال مي شود .
در حدود 24 هفتگي وقتي اسباب بازي هاي كودك خارج از ديد اوست به طرف آنها خم مي شود تا بتواند آنها را ببيند .
در دو سالگي به بعد بايد بتواند اشكال مشابه به هم را مطابقت دهد . در صورت مشاهده عدم توانايي هر كدام از اين موارد سريعا با پزشك كودك خود مشورت كنيد .
آزمون بهره هوشي :
تا 12هفتگي : زنگوله اي را جلوي كودك به صدا درآوريد
پاسخ= كودك بايستي دست خود را بطرف زنگوله دراز كند .
32هفتگي : درحين بازي يك اسباب بازي را زير تكه پارچه اي پنهان كنيد.
پاسخ= كودك بايستي پارچه رااز روي اسباب بازي كنار بزند .
36هفتگي : يك سبد و چند مكعب برداريد و از كودك بخواهيد مكعبها را داخل سبد بياندازد .
پاسخ= كودك بايستي مكعبها راداخل سبد بياندازد .
15ماهگي :از كودك بخواهيدكه باگذاشتن سه مكعب روي هم برج بسازد .
پاسخ= كودك بايستي بتواند برجي بسازد كه تعادل داشته باشد و خراب نشود .
سه سالگي به بعد : مقياس هوش براي كودكان سه سال به بالا شامل ده نمونه آزمون است كه به دو گروه تقسيم شده اند . آزمونهاي متكي بر تواناييهاي كلامي وآزمونهاي متكي بر عملكرد . آزمونهاي نوع دوم كاري بر توانايي زباني ندارد و مهارتها و منطق ادراكي كودك شما را مي آزمايند .
آزمونهاي كلامي :
- اين آزمونها به چند مقوله تقسيم مي شوند كه عبارتند از :
- اطلاعات عمومي : تو چند تا چشم داري ؟
- درك عمومي : اگر زانويت خراشيده شود چه مي كني ؟
- حساب: علي ده شكلات داشت وچهار تاي ديگر هم خريد الان چند شكلات دارد ؟
- تشابهات : گلابي و پرتقال از چه نظر به هم شبيهند ؟
- معلومات لغوي : ياقوت چيست ؟
آزمونهاي عملكردي :
اين آزمونها عبارتند از :
- مرتب كردن تصاوير : يك رشته از تصاوير مثل تصويرهاي يك داستان مصور را بترتيب غلط بچينيد.كودك بايستي آنها را به درستي بچيند تا تشكيل يك داستان را بدهد .
- تكميل تصوير : تصاويري از اشياء آشنا را كه قسمتي از آن حذف شده است به كودك نشان بدهيد . كودك بايستي قسمت حذف شده را شناسايي كند .
- جفت كردن : مجموعه اي از اشكال مثل حلقه ، ستاره و لوزي و مثلث از هر يك دو عدد به كودك نشان بدهيد . كودك بايد شكلهاي همانند را انتخاب كند .
- الحاق قطعات : تصوير بزرگ يك شيء آشنا مثل صورت انسان را مانند پازل ساده به چند قطعه تقسيم كنيد . كودك بايد در كمترين زمان قطعات را كنار هم بگذارد و تصوير درست را بسازد .
- طراحي با مكعب : با استفاده از مجموعه اي از مكعبها ( سرخ ، سفيد ، نصف سرخ ، نصف سفيد ) از كودك بخواهيد طرحهايي را كه ابتدا خودتان طرز درست كردن آنها را نشان مي دهيد درست كند . ابتدا فقط از چهار مكعب استفاده كنيد ولي به تدريج با بزرگتر شدن كودك تا 9 مكعب بكار ببريد.
