نظر اجمالي دوشيدن شير - به جريان انداختن شير مادر - دوشيدن شير با دست

كمك به جريان انداختن شير :

• ماساژ سلولها و مجاري توليد شير : حركات دست از بالاي پستان شروع مي شود بطوري كه پستان در دايره هاي كوچك بطرف قفسه سينه فشار داده مي شود و بصورت مار پيچي اطراف آرئول را ماساژ مي دهند . اين حركات مشابه معاينه معمول پستان است .

لمس ملايم پستان از سمت بالا به طرف نوك آن . ادامه اين حركات در تمام نواحي پستان به تحريك رفلكس let-down كمك مي كند.

• تكان دادن پستانها در حاليكه مادر بطرف جلو خم شده به Let - Down كمك می كند .

زمان دوشيدن شير :

• كل روش بايد تقريبا 30-20 دقيقه وقت بگيرد :

• دوشيدن هر پستان 5-7 دقيقه

• ، stork ، shake ماساژ

• دوشيدن هر پستان 3-5 دقيقه

• پس از برقراري جريان شير ، اين زمانها فقط به عنوان راهنما بكار مي رود و دوشيدن تا زمان كند شدن جريان شير ادامه مي يابد . دوشيدن شير نبايد به پستان صدمه اي بزند در غير اينصورت تكنيك بكار رفته درست نبوده است . در ابتداي دوشيدن پستان ممكن است شيري خارج نشود اما پس از چند دقيقه شير شروع به چكيدن مي نمايد و اگر رفلكس اكسي توسين فعال باشد شير جاري مي شود .

چند وقت يكبار و چه مدت بايد شير دوشيده شود ؟

تعداد دفعات و طول دوره اي كه دوشيدن شير ضرورت دارد، بستگي به دلايل دوشيدن شير دارد و در شرايط مختلف به شرح زير است :

* تغذيه نوزادان كم وزن در هنگام تولد يا شيرخواران بيمار : هر وقت كه شيرخوار نياز به تغذيه دارد كه معمولا هر 3 ساعت يكبار يا 8 بار در 24 ساعت خواهد بود ، هر مقدار شير را كه برايتان مقدور است بدوشيد.

* حفظ توليد شير در هنگام بيماري مادر يا شيرخوار : به تعداد دفعاتي كه شيرخوار بطور طبيعي تغذيه ميشود ( حداقل هر3 ساعت يكبار ) ، شير را هر مقدار كه ميتوانيد بدوشيد.

* تسكين احتقان پستان : هرچند بار و هر مقدار شير را كه براي تسكين پستانها و كشش نيپل ضروري است بدوشيد تا مكيدن شيرخوار بتواند به راحتي انجام شود . بعضي از مادران ممكن است نياز به دوشيدن شير قبل از هر بار تغذيه شيرخوار داشته باشند و براي برخي ديگر دوشيدن 1يا 2 بار در روز كافي باشد. پس از چند روز كه احتقان رفع شد ديگر دوشيدن شير ضرورتي ندارد.

* رفع نشت شير از پستان : دوشيدن مقدار زياد شيرلازم نيست فقط تاحدي بايد شير دوشيده شود كه فشار داخل پستانها كاهش يابد.

چگونگي تحريك رفلكس اكسي توسين :

- مادر بايد در محيطي آرام و خلوت و يا در كنار يكي از نزديكان خود بنشيند . بعضي از مادران در بين گروهي از مادران شيرده كه شيرشان را مي دوشند بهتر قادر به انجام اين امر هستند .

- اگر امكان دارد ، مادر شيرخوار را بغل كرده بطوري كه تماس پوستي با او داشته باشد . او مي تواند طفل را روي دامن خود بگذارد يا به طفل و يا عكس او نگاه كند .

- يك نوشيدني گرم ( جزقهوه ) ميل نمايد .

- پستانهاي خود را با استفاده از كمپرس و يا دوش گرفتن گرم نمايد .

- مادر مي تواند پستانها را بطرف نوك آنها به ملايمت ماساژ دهد . برخي زنان لمس ملايم (stroke) نوك پستان و آرئول ( هاله دور پستان ) را با نوك انگشتان يا به كمك شانه مفيد مي دانند و برخي ديگر با غلطاندن ملايم مشت بسته خود روي پستان موفق شده اند .

- مالش دادن پشت مادر مفيد خواهد بود. بدين منظور بايد مادر پشت ميز بنشيند به جلو تكيه دهد . ساعدش را خم كرده و روي ميز گذارده و سرش را روي دستهايش بگذارد . فردي كه مي خواهد مادر را كمك كند بايد پشت مادر را با برآمدگي بندهاي انگشت خود يا مشت بشته چندين بار بطور محكم بمالد بطوريكه هر طرف ستون فقرات را از گردن بطرف تيغه شانه براي 1-2 دقيقه مالش دهد.

نظر اجمالي دوشيدن شير - به جريان انداختن شير مادر - دوشيدن شير با دست

دوشيدن شير با دست :

دوشيدن شير با دست مفيدترين طريق دوشيدن است كه نياز به هيچ وسيله اي ندارد و مادر مي تواند در هر جا و هر زماني كه نياز دارد به انجام آن بپردازد. دوشيدن شير با دست وقتي پستانها نرم هستند كار ساده اي بوده اما در هنگام احتقان و حساس شدن پستانها مشكلتر است .

مادر بايد خود شيرش را بدوشد . دوشيدن شير توسط فرد ديگر مي تواند به پستان مادر آسيب برساند، مگر آنكه فرد مهارت لازم را داشته باشد و خيلي نرم و ملايم رفتار كند .

آماده كردن ظرف براي دوشيدن شيرمادر :

مادر بايد يك فنجان ،ليوان يا شيشه دهن گشاد انتخاب كرده آنرا با آب و مواد شوينده تميز نموده و در آفتاب بگذارد.

در هنگام دوشيدن بايد فنجان را با آب جوش پر نموده چند دقيقه به همان حال نگهدارد و وقتي آماده دوشيدن شير شد فنجان را خالي كند .

مادر بايد دستها را كاملا بشويد، راحت نشسته يا بايستد و ظرف را نزديك پستان خود بگيرد.

دوشيدن شيربادست ( تكنيك مارمت ):

بسياري از مادران شيرده با تجربه تكنيك مارمت را در دوشيدن شير بسيار مفيد و موثر يافته اند و مادراني كه قادر به دوشيدن مقدار زيادي شير با دست نبوده اند نتايج بسيار خوبي با استفاده از اين روش بدست آورده اند . اين روش شامل مراحل زير است :

موقعيت قرارگرفتن دست : شصت در بالا و دو انگشت اول زير پستان روي لبه آرئول طوري قرار مي گيرد كه حدود 5/1 سانتي متر از نوك پستان فاصله داشته باشد بطوريكه ذخاير شير درست زير انگشتان واقع مي شوند .

پستان بايد بطور مستقيم بطرف قفسه سينه فشار داده داده شود . پستانهاي بزرگ را مي توان قدري بالا آورده و سپس فشار داد .

سپس بايد پستان را به كمك شست و انگشتان به طرف جلو آورد و بعد به قسمت لبه آرئول فشار وارد نمود تا شير به آساني خارج شود .

مراحل 1و3 را بايد به ترتيب تكرار كرد .

سپس محل قرار گرفتن انگشتان را بايد دور آرئول تغيير داده بطوريكه تمام ذخاير شير تخليه شود . براي دوشيدن هر پستان از هر دو دست استفاده مي شود .

از حركات ذيل بايد پرهيز نمود :

فشار دادن پستان ،كشيدن پستان و نوك آن، لغزاندن دست روي پستان كه موجب كوفتگي و آسيب بافت پستان مي شود .

نظر اجمالي جنبه هاي تغذيه اي شير مادر - لاكتوز و پروتئين موجود - ويتامين و املاح موجود - چربي موجود در شير مادر

لاكتوز :

لاكتوز كربوهيدرات عمده شير است كه در شير انسان بيشتر از ساير حيوانات وجود دارد.

بين ميزان لاكتوز شير پستانداران و درجه تكامل مغذي آنان رابطه مستقيم وجود دارد ميزان لاكتوز در شير گاو 4 گرم درصد و در آغوز 7/5 گرم درصد است و در شير بعدي به 7/1 گرم درصد مي رسد. لاكتوز شير مادر تأمين كننده حدود 40% نيازهاي انرژي است. لاكتوز موجب سهولت جذب كلسيم مي گردد و به سرعت به گلوكز و گالاكتوز تجزيه شده و موجب تأمين انرژي لازم براي رشد سريع مغز مي گردد. لاكتوز همچنين موجب تسريع رشد لاكتوباسيل در روده هاي نوزاد گشته و با اين عمل رشد ساير باكتريهاي بيماريزا را مهار مي نمايد.آنزيم لاكتاز براي متابوليسم لاكتوز ضروري است. نوزاد از بدو تولد قادر به هضم لاكتوز مي باشد اما فعاليت اين آنزيم با افزايش سن و بخصوص بعد از دوران از شير گرفتن در بعضي از اشخاص به علت ناشناخته كاهش مي يابد و موجب عدم تحمل لاكتوز مي گردد . اين پديده در سياهان و شرقيها شايعتر است. مبتلايان به تدريج مي آموزند كه از مصرف شير خوداري كنند.

پروتئين :

• پروتئين شير از كازئين و Whey پروئتين تشكيل شده است . در شير انسان ميزان Protein Whey تا 80% درصد كل پروتئين را شامل مي شود كه داراي مولكولهاي ريز بوده و هضم و جذب آن آسان است ، در حاليكه پروتئين هاي شير گاو اكثرا از نوع كازئين با مولكولهاي بزرگ بوده و هضم و جذب آن مشكل است و متابوليسم آن به انرژي فراوان نياز دارد. با وجودي كه ميزان پروئين شير انسان كمتر از نصف شير گاو است ولي كيفيت آن طوري است كه موجب تامين يك غذاي ايده آل براي شير خوار مي گردد. اسيد آمينه هايي كه در شير مادر موجودند و در شير گاو وجود ندارند عبارتند از : سيستين و تورين. سيستين اسيد آمينه ضروري براي رشد جسمي و تورين ضروري براي رشد و تكامل مغز در كودكان خرد سال است. اين دو ماده كه به فراواني در شير مادر وجود دارند ، براي رشد شير خواران بسيار اهميت دارند ، زيرا آنها مثل بالغين آنزيمهاي لازم براي ساختن اين دو اسيد آمينه را ندارند . در خون شيرخوراني كه با شير مادر تغذيه مي شوند اين دو اسيد آمينه موجود است ، در حاليكه در خون شيرخواراني كه با شير خشك تغذيه مي شوند وجود ندارد. كيفيت و كميت پروتئين هاي كلستروم براي سلامت نوزاد بسيار مهم است . ميزان پروتئين هاي موجود در كلستروم سه برابر شير رسيده مادر است كه پروتئين هاي سرشار از مواد ايمني بخش به خصوص sIgA و لاكتوفرين و كليه اسيدهاي آمينه ضروري است كه 45% ميزان ازت موجود در شير مادر را تأمين مي كند. پروتئين شير مادراني كه نوزاد نارس بدنيا مي آورند در حدود 20% بيشتر از شير مادراني است كه نوزاد رسيده به دنيا مي آورند و همچنين ميزان بيشتر چربي و پروتئين شير اين مادران كه مطابق با نياز نوزاد نارس آنهاست ، موجب گرديده كه شير آنان براي تغذيه نوزاد شان نسبت به ساير شيرها ارجحيت داشته باشد.