بررسي ميزان آگاهي نگرش و عملكرد مادران نسبت به تغذيه تكميلي شير خواران 6 تا 24 ماهه شهر بيرجند

میترا مودی عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي بيرجند –آموزشکده بهداشت

نرگس معاشري عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي بيرجند –آموزشکده بهداشت

مقدمه و هدف : رشد و تكامل مطلوب كودكان در گرو تغذيه صحيح و عادات غذايي مناسب است. بعد از 6 ماهگي نيازهاي غذاي شير خوار فقط با شير مادر تامين نمي شود و علاوه بر شير مادر، غذاهاي نيمه جامد را نيز بايستي براي كودك شروع نمود.به دليل اهمیت آگاهي ، نگرش وعملكرد مادر به عنوان اولين مراقب بهداشتي كودك و تاثیر آن در بهبود تغذيه و روند رشد كودك بر آن شديم تا ميزان آگاهي ، نگرش و عملكرد زنان مراجعه كننده به مراكز بهداشتي درماني را نسبت به تغذيه تكميلي شیرخواران مورد مطالعه قراردهيم .

روش بررسي :پژوهش مورد نظر يك مطالعه توصيفي – تحليلي از نوع مقطعي (cross-sectional) مي باشد كه در آن 273 مادر داراي كودك 6 تا 24 ماهه كه طي آبان ماه 84 به 4 مركز بهداشتي درماني شهر بيرجند مراجعه نموده بودند به صورت تصادفي مورد مصاحبه قرار گرفتند . ابزار گردآوري اطلاعات پرسشنامه اي ساختاري شامل 4 بخش اطلاعات دمو گرافيك ، سوالات آگاهي (16 سوال ) ، نگرش (11 سوال ) و چك ليست عملكرد (14 سوال ) بود . پس از جمع آوري، اطلاعات با کمک نرم افزار (spss) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت .

يافته ها : نتايج بدست آمده از اين پژوهش نشان داد كه 8/41% مادران با تحصيلات ديپلم و بالاتر ، 6/88% خانه دار و 7/48% همسرانشان تحصيلات ديپلم و بالاتر و 41 % شغل همسرانشان آزاد بود .

5/53% در زمينه تغذيه كودك در زايشگاه و 1/82% در زمينه تغذيه كمكي در مراكز بهداشتي آموزش ديده بودند . بيشترين منبع كسب آگاهي مادران مراكز بهداشتي درماني با 6/73% و كمترين منبع صدا و سيما با 5/1% و ميانگين نمره آگاهي مادران مورد مطالعه نسبت به تغذيه تكميلي 3 06/9 از 16نمره ، ميانگين نمره نگرش 4/3 3/16 از 24 نمره و ميانگين نمره عملكرد 41/2 5/11 از 14 نمره بود. در 4/93% از نمونه مورد مطالعه مراقب اصلي شيرخوار در منزل مادر بود كه 9/65% داراي آگاهي متوسط درصد نگرش متوسط و 3/59% عملكرد خوب و 3/22% عملكرد ضعيف داشتند . نتايج حاصله از آزمون آماري آناليز واريانس یکطرفه اختلاف معني داري را بين ميانگين نمره آگاهي و نگرش مادران با تحصيلاتشان نشان داد (02/0 = p) ولي اين آزمون اختلاف معني داري بين ميانگين نمره آگاهي نگرش و عملكرد با شغل مادر نشان نداد . همچنين اين آزمون بين ميانگين نمره نگرش و عملكرد مراقب اصلي كودك رابطه معني داري نشان داد ( 03/0 = p).آزمون آماري t-test اختلاف معني داري بين ميانگين آگاهي ، نگرش و عملكرد مادران با آموزش در زايشگاه و آموزش تغذيه تكميلي در مراكز بهداشتي نشان نداد . آزمون آماري كاي دو ارتباط معني داري بين سطح عملكرد و منبع كسب آموزش مادران نشان داد (01/0 =p).

بحث و نتيجه گيري : نتايج حاصله نشان داد كه ميزان آگاهي ، نگرش و عملكرد مادران در سطح متوسط مي باشد و به منظور ارتقاء سطح عملكرد آنها بايستي سطح آگاهي آنان را در زمینه تغذيه كمكي با استفاده از رسانه جمعي و مراكز بهداشتي درماني افزایش داد و در اين ميان صدا و سيما مي تواند تأثير بسيار زیادي بر آگاهي ، نگرش و عملكرد مادران نسبت به تغذيه كمكي داشته باشد .

كلمات كليدي : آگاهي ، نگرش ، عملكرد ، مادر ، تغذيه تكميلي

 

 

بررسي مقايسه اي دو روش اندازه گيري آزمايشگاهي بيلي روبين سرم و ترانس كوتانئوس بيليروبينومتري با استفاده از دستگاه بيلي تست در 100 نوزاد (TCB) ايكتريك مراجعه كننده به NICU بيمارستان امام رضا (ع) در فاصله 1/6/84 تا 1/12/84

1- دكتر رضا سعیدي (فوق تخصص نوزادان، استاديار دانشگاه علوم پزشكي مشهد)

2- مريم اميري طهراني زاده (دانشجوي پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي مشهد)

3- دكتر مهرداد ميرزا رحيمي، (فوق تخصص نوزادان، استاديار دانشگاه علوم پزشكي اردبيل)

چكيده:

مقدمه: ايكتر نوزادي با شيوع % 60-80، شايع ترين علت بستري دوران نوزادي است؛ و از آنجا كه طيف گسترده اي از علل همچون زردي فيزيولوژيك تا زردي هاي خطرناك منجر به كرن ايكتروس براي نوزاد ايكتريک مطرح مي شوند، اندازه گيري هاي مكرر سطح بيلي روبين سرم، جهت رسيدن به تشخيص، تعيين سير و پيش آگهي و پيگيري پاسخ به درمان در اين نوزادان، اجتناب ناپذير است. از سوي ديگر اين نمونه گيري هاي مكرر خون، مستلزم تحميل استرس فراوان به نوزاد و خانواده وي و همين طور صرف وقت و هزينه بسياري به لحاظ پرسنل پرستاري و امكانات آزمايشگاهي مي باشد. لذا در اين مطالعه سعي شده است نتايج حاصل از روش غيرتهاجمي، سريع، آسان و كم هزينه ترانس كوتانئوس هايپربيلي روبينونتري (TCB) با استفاده از دستگاه بيلي تست، با نتايج حاصل از روش متداول اندازه گيري بيلي روبين سرم، جهت ارزيابي كفايت اين دستگاه مقايسه شود.

روش كار:در اين مطالعه كه به صورت مقطعي cross-sectional و در NICU بيمارستان امام رضا (ع) انجام شده تعداد 100 نوزاد ايكتريك مورد بررسي قرار گرفتند؛ كه براي هر كدام حداقل يك بار (به طور متوسط 3 بار) نمونه گيري جهت اندازه گيري سطح بيلي روبين سرم و همين طور به روش (TCB) با كمك دستگاه بيلي تست و روي پيشاني نوزاد، انجام و ثبت گرديد، سپس نتايج حاصل از اين دو روش با يكديگر مقايسه شدند.

نتايج: از ميان 100 نوزاد مورد مطاله (62 پسر و 38 دختر با سن بارداري 36 تا 42 هفته) مقادير اندازه گيري شده بيلي روبين سرم در آزمايشگاه، همبستگي بالايي با نتايج حاصل از TCB با دستگاه بيلي تست داشت.

(ضريب همبستگي (0.8=، (P=0.005)، (r=0.5)

نتيجه گيري: بر اساس اين مطالعه، روش عملي، ارزان قيمت و غيرتهاجمي بيلي تست (TCB) مي تواند جايگزين مناسب براي خونگيري هاي مكرر در نوزادان ايكتريك شود و اين مطالعه نشان مي دهد كه دستگاه بيلي تست دقت لازم را به عنوان ابزار سنجش و پايش (تشخيص و فالوآپ) ايكتر نوزادان را دارا مي باشد.

واژه هاي كليدي: بيلي تست، ترانس كوتانئوس بيلي روبينومتري (TCB)- Neonate Bilirubin, Bilitest, Icterus

 

 

بررسي شيوع مسموميت با سرب در كودكان يك تا شش سال شهر مشهد

دكتر احمدشاه فرهت، فوق تخصص نوزادان، استاديار دانشگاه علوم پزشكي مشهد، مركز تحقيقات نوزادان، بيمارستان امام رضا (ع)

دكتر اشرف محمدزاده، فوق تخصص نوزادان، استاد دانشگاه علوم پزشكي مشهد، مركز تحقيقات نوزادان، بيمارستان امام رضا (ع)

دكتر محمدرضا مجدي، معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي مشهد

دكتر حبيب الله اسماعيلي، استاديار دانشگاه علوم پزشكي مشهد

عماد عسكري، اينترن بخش اطفال دانشگاه علوم پزشكي مشهد

مليحه سالك، كارشناس بهداشت مركز بهداشت استان خراسان رضوي

مقدمه: سرب از جمله فلزات نوروتوكسيك براي مغز در حال تكامل كودكان كم سن است. همچنين سرب از جمله فلزات سنگين اطراف ما است و به همين دليل در كشورهاي پيش رفته اندازه گيري سطح سرب را در كودكاني كه در محدوده شهري زندگي مي كنند توصيه نموده اند و در مناطق با ريسك بالا غربالگري عمومي ارزش اقتصادي دارد. بخش بهداشت ايالات متحده آمريكا نيز تصميم دارد تا سال 2010 سطح خوني سرب را در كودكان كمتر از 7 سال به كمتر از 100 ميكروگرم در ليتر برساند. سطح سرب بيش از 150-100 ميكروگرم در ليتر به صورت مداوم يك عامل خطر براي ايجاد صدمه دايمي به سيستم عصبي كودكان است.

در مطالعه اي كه توسط دكتر احمدشاه فرهت و همكاران در فاصله دي ماه سال 1380 تا دي ماه سال 1381 بر روي 206 كودك يك تا هفت سال مراجعه كننده به درمانگاه و بخش اورژانس اطفال بيمارستان امام رضاي مشهد انجام شد متوسط سطح خوني سرب 59/33-/+95/121 ميكروگرم در ليتر بو د 8/74% كودكان سطح سرب بالاي 100 ميكروگرم در ليتر داشتند. با توجه به نتايج مطالعه فوق ما بر آن شديم تا سطح سرب را در كوكان شهر مشهد بررسي كنيم.

روش كار: اين مطالعه به صورت توصيفي مقطعي در بهار سال 1386 بر روي 74 نمونه انجام شد. اين مطالعه به صورت خوشه اي انجام شد. از آنجايي كه شهر مشهد داراي 51 مركز شهري بهداشتي درماني است ما از هر مركز به صورت متنوع يك نمونه و از مركز بعدي دو نمونه گرفتيم. نمونه ها در آزمايشگاه سم شناسي بيمارستان امام رضاي مشهد بررسي شدند.

نتايج: 74 كودك يك تا شش سال در محدوده شهر مشهد بررسي شدند كه متوسط سن آنها 390/18-/+23/45 ماه بود. ميانگين سطح سرب 129/25-/+61/75 ميكروگرم در ليتر بود. حداقل سطح سرب 36 ميكروگرم در ليتر و حداكثر آن 163 ميكروگرم در ليتر بود و 5/13% كودكان سطح سرب بالاي 100 ميكروگرم در ليتر داشتند.

نتيجه گيري: در مطالعه انجام شده در ايالات متحده آمريكا در ماساچوست 22% كودكان سطح سرب بالاي 100 ميكروگرم در ليتر داشته اند. همچنين اين رقم در كاروليناي شمالي 2/20% و در كاليفرنيا 25/7% بوده است. در كودكان زير 14 سال اروگويي 36% سطح سرب بالاي 100 ميكروگرم در ليتر داشته اند و در شهر واكسي چين در 3/27% سطح سرب بالاي 100 ميكروگرم در ليتر گزارش شده است. با توجه به اين آمارها سطح سرب كودكان شهر مشهد در حد كشورهاي توسعه يافته است.

واژه هاي كليدي: سرب- كودكان- مشهد

 

 

رابطه نوع زايمان با فراواني بيماري هاي تنفسي نوزادان

دكتر يدا... زاهدپاشا- فوق تخصص نوزادان

1- دكتر مهتاب زينال زاده- متخصص زنان و مامايي- فلوشيپ نازايي

2- دكتر تورج طاهري- پزشك عمومي

3- مهرانگيز بالغي- ماما

سندرم زجر تنفسي (RDS) و تا كي پنه گذراي نوزادي (TTN) از شايع ترين مشكلات حاد تنفسي در نوزادان مي باشد.

هدف اين مطالعه بررسي تاثير نوع زايمان بر فراواني RDS و TTN در نوزادان مي باشد.

موارد و روشها:اين مطاله كوهورت، بر روي نوزادان متولد شده از زايمان هاي انجام شده در بيمارستان بابل كلينيك (بيمارستان خصوصي) در سال 1384 در بابل انجام گرديد.

نوزادان متولد شده از 3 روش زايمان طبيعي، سزارين انتخابي و سزارين اورژانس از نظر RDS و TTN پس از حذف موارد خروج با هم مقايسه شدند.

اطلاعات، پس از ورود به نرم افزار آماري SPSS ، به وسيله تست Fisher Exact مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند و Relative Risk (R.R) محاسبه گرديد.

يافته ها:سندرم زجر تنفسي (RDS) در كل سزارين 5/8 درصد در مقابل 9/4 درصد در زايمان طبيعي بوده است R.R=1.7, %95 CI=1.05 -3, P=0.016

فراواني RDS در سزارين انتخابي 3/9 درصد در مقابل سزارين اورژانسي 7/5 درصد بوده است.

R.R=1.7, %95 CI=1-2.7 P=0.017

فراواني RDS در سزارين انتخابي در نوزاداني با سن داخل رحمي بيشتر از 37 هفته 5/8 درصد در مقابل 1/1 درصد در زايمان با سزارين اورژانس مي باشد. R.R=8.3, %95 CI=2.6-26.7, P=0.000

فراواني تاكي پنه گذراي نوزادي در سزارين 2/9 درصد در مقابل 31% زايمان طبيعي بوده است.

R.R=3.1, %95 CI=1.6-6.1, P=0.000

فراواني RDC در پسرها 10 درصد در مقابل 8/5 درصد در دخترها مي باشد.

R.R=1.8, %95 CI=1.2-2.5, P=0.001

نتيجه گيري:بيماري هاي تنفسي نوزادان، مخصوصا سندرم زجر تنفسي در متولدين سزارين انتخابي بيشتر از متولدين سزارين اورژانسي و زايمان طبيعي بوده است. لذا پيشنهاد مي نمايم جهت بقا و ارتقاي سطح سلامت نوزادان براي كاهش سزارين انتخابي برنامه ريزي گسترده به عمل آيد.

كليدواژه ها: سندرم زجر تنفسي، تاكي پنه گذراي نوزادي، زايمان طبيعي، سزارين انتخابي، سزارين اورژانسي