ساخت و تدوين چک ليست استرسورهای کودکان

حميدرضا آقامحمديان، وحيده صحابه تبريزی، مليحه شهرستانی

چکيده:

استرس درتمامی تاريخ آشناترين همزيست بشربوده است وعموماناشی ازلزوم سازگاری جسمانی، روانی و هيجانی با تغييرات است.هيچ پديده خاصی بالقوه استرس ايجادنميکند،مگراينکه تغييری مداوم و غيرقابل تحمل ايجادنمايدکه ارگانيسم قادربه مقابله با آن نباشد. ظهور و بروزعلايم استرس دربزرگسالی به مراتب شناخته شده تر است تا درکودکان، با اين تفاوت كه كودكان توانايي كنترل موقعيتها را مانند بالغين ندارند و قادر به بيان موقعيتهاي استرس‌زا نيستند، اين استرسورها كودكان را در هر سني تهديد مي‌كنند اگرچه اساس استرسورهای کودکان همانند بالغين است . واقعيت اين است که بسياری ازعلايم استرس دوران کودکی آنقدرظريف هستند که شايد والدين هيچ گاه متوجه آن نشوند.

هدف ازپژوهش حاضر،ساخت وتدوين چک ليستی است که قادر به سنجش حوادثی باشد که درکودکان به عنوان منابع تنيدگی زا مشخص نشده اند.برای بررسی اين پژوهش ازروش تحقيق توصيفی (زمينه يابی)استفاده شده است.جامعه آماری شامل تمامی کودکان 3-6ساله مهد دانشگاه فردوسی مشهدوتمامی مادران کودکان مذکور می باشد.ابزارجمع آوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته سنجش منابع فشارزای روانی کودک می باشد که اعتبارو روايی محتوايی آن تاييد شده است.بااستفاده ازروش نمونه گيری تصادفی 60 کودک ومادر آنها انتخاب شدند.نتايج پژوهش حاکی ازشناسايی33استرسور بودکه فراوانی قابل توجهی درآزمودنيهابه زعم جنسيت آنها داشته اند.مهمترين اين استرسورها عبارتند از:

آشنايي باشخصيت هاي خيالي،ترس اززخمي شدن ،ترس ازسرعت بالا،مشاجره والدين بايكديگر،عصباني شدن والدين تنبيه شدن ،حوادث طبيعي ،مشكلات مالي والدين ،گرسنگي، تنها ماندن،ترس از مورد تمسخرواقع شدن،تهديدشدن و گم شدن

واژه های کليدی:منابع استرس زا (تنيدگی زا )

 

 

هیپنوتیزم بالینی در اختلالات کودکان

دکتر مهدی فتحی- فوق تخصص بیهوشی قلب – مسئول شعبه خراسان

محمد صابری – کارشناس ارشد روانشناسی – دبیر شعبه خراسان

چکیده:

در آغاز هزاره سوم شواهد علمی کافی در دست داریم که تاثیر هیپنوتیزم را اثبات می‌کند. مطالعات بالینی و پژوهش‌های دکتر کارن اولنس استاد دانشگاه مینه سوتا در رشته بیماریهای کودکان و همکارش دکتر جیل گاردنر استاد روان‌شناسی بالینی و درس‌نامه انجمن هیپنوتیزم بالینی آمریکا شاهدی بر این ادعاست.

در این مقاله تلاش شده است تا بین هیپنوتیزم نمایشی و هیپنوتیزم بالینی تمایز قائل شده و با دیدی علمی و کاربردی و درکی صحیح و بدون اغراق به توانمندی‌ها و محدودیتها در هیپنوتیزم کودکان پرداخته و با زدودن پیرایه‌های خرافی از هیپنوتیزم، ‌کاربرد علمی و عملی آن توسط همکاران پزشک، متخصصین اطفال، دندانپزشکان، روانپزشکان کودک،‌ روانشناسان،‌ پرسنل اتاق اورژانس و سایر درمانگران مورد توجه قرار گیرد و کاربردهای هیپنوتیزم در کودکان نظیر درد و بی‌حسی هیپنوتیزمی، لکنت زبان، شب‌ادراری، سندرم توره و PTSD و همچنین کاربرد هیپنوتیزم در دندانپزشکی کودکان مرور گردد.

 

 

پرخاشگري هاي خانوادگي و كودكان تجزيه و تحليل ها و توصيه ها

ويدا راحتي- كارشناس پرستاري بيمارستان دكتر شيخ

خلاصه

مقدمه: اثرات پرخاشگري در خانواده بر روي كودكان موضوعي است كه جوامع گوناگون در كشورهاي پيشرفته و در حال رشد با آن دست به گريبانند. علل پيدايش پرخاشگري در خانواده ها و انواع تاثيرات منفي اين پديده بر كودكان، همچنين بحثي در مورد سازمان ها و ارگان هاي مختلفي كه مي توانند حامي كودكان آسيب ديده از پرخاشگري باشند و نوع خدمات و برنامه هاي آنان موضوعي است كه در اين مقاله به آن پرداخته شده است.

روش كار:اين مطالعه تحقيقي اطلاعاتي را كه در مورد گسترش و تاثيرات پرخاشگري هاي خانوادگي بر كودك جمع آوري شده، بطور خلاصه آورده شده همچنين واكنش هاي معمول سيستم هاي خدماتي مختلفي را كه با كودكان قرباني خشونت در ارتباط هستند را نسبت به اين معضل مورد كنكاش قرار مي دهد و كارآيي اين واكنش ها را بررسي مي نمايد. در اين مقاله از سيستم هاي آماري معمول استفاده نشده و اعداد و ارقام گفته شده صرفا مربوط به جوامع آماري شهرهاي مختلف ايالات متحده آمريكاست و نويسنده مقاله در حقيقت موضوع تحقيق و بررسي اين پديده را در كشور آمريكا انجام داده است و تعميم آن به ساير كشورها نياز به بررسي و تحقيق خاص در جامعه مورد نظر را دارد و نويسنده مقاله ضمن ارائه استراتژي هايي جهت جلوگيري از پرخاشگري خانوادگي ضرورت ايجاد برنامه هايي با تاثير مثبت بر كودكان قرار گرفته در معرض پرخاشگري خانوادگي را مورد بحث قرار مي دهد.

نتايج: مطالعه روي جامعه نمونه آماري افراد بزهكار ناشي از تاثير پرخاشگري خانوادگي نشان مي دهد، معضلاتي همچون فقر، سوء استفاده جسمي، تحصيلات پايين اعضاء اصلي خانواده و قرار گرفتن در معرض انواع ديگر خشونت و مسائل ديگر بر اين خانواده ها حاكم بوده است. 30 تا 60 درصد خانواده ها بدرفتاري با كودك يا پرخاشگري خانوادگي را تجربه مي كنند. سازمان هايي كه در ارتباط با پرخاشگري هاي خانوادگي در آمريكا به اجتماع خدمات مي دهند، از قبيل شوراي ملي قضات دادگاه خانواده و نوجوانان، اتحاديه وكلاي آمريكايي، اتحاديه پزشكان آمريكايي، اتحاديه روانشناسان و ... در تحقيقاتشان نشان داده اند كه زنان آسيب ديده، كودكان آنها بيشتر قرباني خشونت شده اند اين سازمان ها جهت بهبود وضعيت كودكان برنامه هاي راهبردي مبتكرانه اي را پيشنهاد داده اند تا بتوان خدمات سلامت ذهني به كودكان قرباني خشونت را بهبود دهند.

نتيجه:جهت بهبود درك موضوع تاثير پرخاشگري خانوادگي به كودكان و نقش عوامل ريسك زا و ايجاد كننده انعطاف پذيري مي بايست تحقيقات بيشتري انجام گيرد تا بر اساس آن سياستگزاران و مددكاران بتوانند اقدامات مداخله جويانه با توجه به مشكل طراحي نمايند.

جهت حمايت از خدمات اجتماعي فراگير و هماهنگ براي زنان آسيب ديده و كودكان آنها، ارزيابي برنامه ها و تكرار اقدامات موثر منابع دولتي پايدار و تامين بودجه لازم است.

افراد مسئولي كه در تماس مكرر با خانواده ها و كودكان هستند مانند معلمان، پرستاران كودك، تامين كنندگان سلامت جسم و روان، كارمندان بهزيستي و پرسنل سيستم قضايي مي بايست دوره هاي آموزش مستمر در ارتباط با پرخاشگري خانوادگي و تاثيرات منفي آن بر روي كودك داشته باشند.

 

 

كلمات كليدي:پرخاشگري- انعطاف پذيري- CPS (Child Protective Services)- NCJFCJ (National Council of Juvenile and Family Court Judges)

 

 

بررسی فراواني مشكلات رفتاري کودکان 11-7 ساله ساکن مراکز نگهداری شبانه روزی

محبوبه بيات ، فوق ليسانس پرستاري

چکيده:مقدمه:هر ساله هزاران کودک بدلايل مختلف در مراکز نگهداری شبانه روزی پذيرفته می شوند. کودکان ساکن در اين مراکز معمولاً کسانی هستند که بدليل بی توجهی، آزارهای جسمی، سوء مصرف مواد توسط والدين، طلاق و فقر اقتصادی – اجتماعی به اين مراکز سپرده می شوند. از سوی ديگر ورود به مراکز نگهداری شبانه روزی و زندگی در اين محيط نيز کودکان را در معرض مشکلات رفتاری و بهداشتی فراوانی قرار می دهد.

روش: با توجه به اين مسئله به منظور تعيين وضعيت بهداشت روانی کودکان 11-7 ساله ساکن مراکز نگهداری شبانه روزی شهر تهران، مطالعه ای مقطعی برروی 105 کودک (57 پسر و 48 دختر)درسال1385 انجام گرفت. در اين پژوهش نمونه گيری از نوع سرشماری و اطلاعات مورد نياز در رابطه با بهداشت روانی کودکان از طريق چک ليست مشکلات رفتاری کودکان (CBCL) و توسط مربيانی که بيشترين شناخت را از کودکان و رفتار آنها داشتند، جمع آوری گرديد.

نتايج:نتايج نشان داد شايعترين اختلالات رفتاری در اين کودکان به ترتيب بزهکاری (8/44درصد)، برون گرایی (40درصد)، درون گرایی (40درصد)، مشکلات اجتماعی (3/13درصد) و پرخاشگری (4/11درصد) بود. همچنين برحسب امتياز کسب شده از کل سوالات پرسشنامه بيشتر از 28درصد از اين کودکان از نظر بهداشت روانی دارای اختلال بودند. آزمون کای اسکوار نيز نشان داد ميان مشکلات توجه باجنس و بهداشت روانی با جنس ارتباط معنی دار وجود داشت (05/0>P) ولی بين ساير اختلالات رفتاری با جنس، سن و مدت زمان سکونت در مراکز ارتباط معنی دار وجود نداشت.

نتيجه گيري:براساس يافته های بدست آمده از اين مطالعه و نتايج ساير تحقيقات انجام شده درکشورهای ديگر، توجه بيشتر و رسيدگی به وضعيت سلامت اين گروه از کودکان و انجام مطالعات بيشتر در خصوص بررسی عوامل مؤثر بر بهداشت روانی آنها توصيه می گردد.

واژه های کليدی: بهداشت روانی، کودکان، مراکز نگهداری شبانه روزی