برنامه غذايی دوران شيرخوارگی


برنامه غذايي دوران شيرخوارگي - برنامه غذايي دوران كودكي

برنامه غذايي در دوران شيرخوارگي :

مي‌دانيم كه رشد به عنوان يك علامت ظاهري و مشخص نشان دهنده ارتباط متقابل بين تغذيه ، ژنتيك و عامل زمان است و تغذيه در اين حركت زنجيره‌اي همچون پلي بين بار ژنتيكي و محيط فردي، مي‌تواند كيفيت و كميت رشد را به حداكثر پتانسيل و ظرفيت بالقوه خود برساند .

در دو سال اول زندگي كه مشخصه آن رشد و تكامل سريع فيزيكي است ، زماني است كه بسياري از تغييرات ، تحت تاثير

دريافت مواد مغذي مي‌باشند . نوزادان سالمي كه با مواد مغذي با كيفيت بالا تغذيه مي‌شوند انرژي كافي براي يادگيري و پاسخ دادن به محرك هاي محيط را دارند و همين امر سبب مي شود تا والدين با آنها ارتباطي عميق‌تر برقرار كنند. در واقع تغذيه مناسب مي تواند زمينه ساز رشد روز افزون و تأمين كننده سلامت كودك باشد . تغذيه مناسب مي‌تواند زمينه ساز رشد چشايي كودك باشد .

تغذيه در 6 ماهه دوم زندگي :

در 6 ماهه اول زندگي كودك تغذيه انحصاري با شير مادر از اهميت ويژه‌اي برخوردار است ، اما از سن 6 ماهگي به بعد ، شيرخوار علاوه بر شير مادر به غذا هم نياز دارد .

غذاي تكميلي كودك كه با شروع ماه هفتم آغاز مي‌شود بايد سالم ، كم‌حجم و پر‌انرژي باشد . و غلظت آن كمي بيشتر از غلظت شير مادر باشد و به تدريج بر مقدار و غلظت و تنوع غذاها افزوده شود . البته بايد توجه داشت كه گرچه بعد از سن 6 ماهگي تغذيه انحصاري با شيرمادر توصيه نمي‌شود ولي شيرمادر بايد تا قبل از يك سالگي ، غذاي اصلي شير خوار را تشكيل دهد. بنابراين تا قبل از يك سالگي ابتدا شيرخوار با شير مادر تغذيه گردد و سپس غذاي كمكي به كودك خورانده شود .

ويژگي‌هاي غذاي كمكي :

1. غذا بايد نرم و هضم آن آسان باشد .

2. غذا بايد متناسب با عادات غذايي خانواده باشد .

3. غذا تازه ، بهداشتي ، قابل تهيه و در دسترس و ارزان باشد .

4. غذا بايد كاملا پخته شود و بعد از سرد شدن مصرف شود .

5. غذا بايد در ظرف سر‌پوشيده و جاي كاملا خنك نگهداري شود .

اصول تغذيه تكميلي :

  1. غذاها در ابتدا بايد نسبتا رقيق بوده و كم كم به غلظت آنها افزوده شود تا به عمل جويدن كودك كمك شود.
  2. غذا ابتدا از يك نوع ماده غذايي ساده شروع شود و كم كم به مخلوطي از چند نوع افزايش يابد.
  3. بين اضافه كردن مواد غذايي مختلف 5 تا 7 روز فاصله باشد تا شير خوار ابتدا به يك غذا عادت نموده سپس غذاي جديدي به او داده شود . اينكار باعث مي‌شود كه اگر ناسازگاري نسبت به يك ماده غذايي در شيرخوار وجود داشته باشد مشخص شود و دستگاه گوارش شيرخوار نيز فرصت مي‌كند كه به مواد غذايي عادت كند .
  4. بهتراست از غذاهايي استفاده شود كه در سفره خانواده وجود داشته باشد .
  5. دقت شود كه ابتدا شيرخوار با شير مادر تغذيه و سپس غذاي كمكي به او خورانده شود هرگز قبل و يا در فواصل تغذيه با شيرمادر از غذاي كمكي استفاده نشود .

نحوه شروع غذاي كمكي :

اولين غذاي كودك به علت آساني هضم ، گروه غلات است پس در اولين روز شروع ماه هفتم زندگي كودك يك قاشق مرباخوري فرني به او مي‌دهيم و بهتر است فرني با آرد برنج پخته شود .زيرا حساسيت شيرخوار به برنج كمتر است تا آرد گندم .

روز دوم يك قاشق مرباخوري فرني 2 بار در روز و روز سوم يك قاشق مرباخوري فرني 3 بار در روز و به همين ترتيب روز آخر هفته 5 وعده در روز و هر وعده 2تا 3 قاشق مرباخوري فرني به شيرخوار مي‌دهيم . در هفته دوم علاوه بر فرني ، شيربرنج و حريره بادام را به برنامه غذايي شيرخوار اضافه مي كنيم . بايد توجه داشت كه ورود هر نوع غذاي جديد به برنامه غذايي كودك مي‌بايستي مانند فرني از يك قاشق مرباخوري و يك وعده در روز شروع شده و كم كم افزايش يابد .

در هفته سوم :پوره سبزيجات مثل سيب زميني ، كدوحلوايي ، هويج ، نخود سبز و لوبيا سبز را كم كم شروع مي‌كنيم .

در هفته چهارم :سوپ را به رژيم غذايي شيرخوار اضافه مي كنيم . اين سوپ شامل گوشت بدون چربي ، برنج و هويج است و هر 3 روز يك بار يك نوع سبزي يه سوپ بايد اضافه شود . اين سبزيها شامل جعفري ، گشنيز ، لوبيا سبز ، كدو سبز و كرفس مي‌باشد .

در ماه هشتم زرده تخم مرغ به رژيم غذايي شيرخوار اضافه مي‌شود . كه زرده بايد كاملا پخته شده و در آغاز نصف قاشق چايخوري زرده كاملا پخته را به شيرخوار مي‌دهيم و به تدريج هر روز مقداري زرده تخم مرغ را افزايش داده تا ظرف مدت 2 هفته به يك زرده كامل برسد در دو هفته دوم ماه هشتم عدس يا ماش را مي‌توان به سوپ كودك اضافه نمود . مصرف عدس و ماش هضم آسانتري دارند اما لوبيا قرمز و چيتي را بهتر است قبلا خيس كرده و پوستشان را جدا نموده و بعد از پختن به سوپ اضافه شود .

براي افزايش كالري غذا مي‌توان كره يا روغن را به غذاي كودك اضافه نمود . در دو هفته آخر ماه نهم آب ميوه را مي‌توان به رژيم غذايي كودك اضافه نمود ، و در ماه نهم و دهم مي‌توان انواع كته نرم يا بصورت كته ساده و يا مخلوط با سبزي ها و حبوبات و گوشت نرم به كودك خوراند . دادن بيسكويت ساده به كودك به تكامل عمل جويدن كمك مي كند و همچنين مصرف جوانه گندم و ساير حبوبات در غذاي كودك توصيه مي شود.

بهترين ميوه ها براي كودك در اين سن ، سيب ، گلابي ، و موز مي باشد كه بهتر است بصورت رنده شده و له شده باشد . و مصرف خرما در رژيم غذايي كودك به دليل پر انرژي بودن توصيه مي شود ابتدا هسته خرما را درآورده و آنرا له كنيد .

تغذيه كودك از ماه يازدهم تا ماه بيست وچهارم :

از اواخر 11 ماهگي كودك مي تواند به تدريج از غذاهاي سفره خانواده بخورد، كه ابتدا بايد غذاها را نرم كرد. مثلا كته را نرم و با ماست مخلوط نموده به كودك بدهيد.معمولا كودكان گوشت چرخ كرده را بهتر ميخورند و مصرف ماهي نيز توصيه مي شود البته بايد تيغ هاي ماهي كاملا گرفته و گوشت ماهي له شده باشد. در صورتيكه كودك از شيرمادر محروم است، مي توان شير پاستوريزه به كودك داد. پنير هم منبع خوبي از پروتئين و كلسيم است، بهتر است پنير پاستوريزه به كودك داده شود . بستني ميان وعده خوبي براي كودك محسوب مي شود و بهتر است پاستوريزه باشد .

بعد از يك سالگي مي توان انواع ميوه را به كودك داد. ميوه هايي مانند گيلاس ، آلبالو ، مركبات و سبزيجات مانند اسفناج و گوجه فرنگي را كه در سال اول زندگي كودك توصيه نمي شد كم كم به كودك داده شود . بعد از يك سالگي ابتدا به كودك غذاي كمكي و سپس شير مادر داده شود ولي تا پايان 24 ماهگي دادن شير به كودك بايد ادامه داشته باشد .

توصيه هاي تغذيه اي :

توجه داشته باشيد كه به كودكان سن زير يك سال از دادن غذاهاي زير خودداري شود .

  • سفيده تخم مرغ

  • شيرگاو

  • انواع توت ها

  • كيوي

  • گيلاس

  • آلبالو

  • بادام زميني

  • پنير

  • شكلات

  • ميگو

  • فلفل

  • ادويه

  • ترشي

  • نمك

  • نوشابه هاي گاز دار

  • لپه و نخود

  • عسل

  • اسفناج

  • كلم

  • قهوه و چاي

  • آجيل

  • سوسيس

  • ذرت

  • دانه انگور

  • دانه كشمش
  • خربزه
 
معرفي بيمارستان
معرفي اموراداري
بنیاد خيريه سرور
حوزه رياست
معاونت آموزشی
واحدهاي درماني
هيات علمي
آموزش و بهسازي منابع انساني
معرفي واحد مطالب علمي سايت
مطالب آموزشي مراقبتهاي پرستاري مراقبت هاي بهداشتي
معرفي چند بيماري ... نظر اجمالي تغذيه رشد و نمو روانشناسي تحقيقات منابع
خبرنامه سايت گزارش هاي موردي آموزش همگاني تغذيه
مطالب آموزشي بخش ها جهت کارکنان
اخبار بیمارستان
تماس با ما
صفحه اصلی
سایت انگلیسی
فرم های الکترونیکی

اوقات شرعی

دانشگاه علوم پزشکی مشهد | Mashhad University of Medical Sciences | جامعة مشهد للعلوم الطبية
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت مربوط به دانشگاه علوم پزشکی مشهد می باشد. هرگونه کپی برداری از مطالب آن تنها با ذکر منبع بلامانع است.