رفتار با کودک

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

اصل قرينه دادن - اصل اشباع و خاموشي - زمان ارائه تقويت كننده - پاداش به رفتار خوب

 

اصل شكل دادن

براي اينكه رفتاري را به كودكي بياموزيم بايد هر مرحله را كه به آن رفتار مي انجامد ، تقويت كنيم . به بيان ديگر به رفتارهاي جزئي تري كه به آن رفتار نهايي منجر مي شوند پاداش دهيم .

اصل شكل دادن به اين نكته تأكيد دارد كه وقتي بزرگسالان مي خواهند رفتاري را به كودكان بياموزند ، نبايد منتظر بمانند تا آن رفتار بطور كامل نمايان شود و سپس كودك را تشويق و تحسين كنند ، بلكه كودك در هر قدمي كه به سوي آن رفتار بر مي دارد بايد مورد تشويق و تقويت قرار گيرد تا برداشتن همين قدمهاي جزيي به آن رفتار نهايي برسد . در اين مسير گاهي مجبور مي شويم كه رفتاري را ، با اينكه كاملا درست هم نيست ، تنها به سبب اينكه يك قدم به رفتار نهايي نزديكتر است تقويت كنيم .براي مثال وقتي كه دانش آموزي كلمه مطابقت را بصورت متابغت مي نويسد ، اگر در مرحله بعدي آنرا بصورت متابقت بنويسد ، با اينكه اين كلمه را هم غلط نوشته است ، اما چون يك قدم به املاي درست كلمه نزديكتر شده است ، لازم است مورد تشويق قرار گيرد. زيرا كودك بايد بداند كه رفتارهاي او در حال پيشرفت است و همچنين بايد ياد بگيرد كه چگونه مي تواند نقايص كار خود را برطرف كند .

مي توان اقدام به كار مطلوب را تقويت كرد :

گاهي كودكان بويژه در مورد يادگيري مهارتهاي تازه ، از ترس نتوانستن و شكست احتمالي ، در اقدام به شروع يادگيري آن مهارتها مقاومت مي كنند . به نظر مي رسد كه به چيزهايي كه مي دانند قانع هستند ، معلمان و مادران و پدارن كه علاقه دارند شاگرد يا فرزند آنها تجربه هاي جديد را ياد بگيرند ، بايد كوچكترين قدمي را كه كودك براي شروع تجربه اي برمي دارد تقويت كنند تا او به برداشتن قدمهاي بعدي براي يادگيري آن مهارت تشويق شود .

پاداش دادن در برابر تقاضاي مكرر :

تسليم شدن در برابر تقاضاي مكرر سبب مي شود كه رفتار زياده طلبي تقويت شود . مثلا وقتي كودكي يك بار هنگام بيرون رفتن به زور تقاضاي خريد چيزي را مي كند به تدريج ياد مي گيرد كه هر بار چيز بيشتري و از آن پس درخواست با سماجت انجام مي شود .بنابراين بهتر است يك خواهش معين را همان بار اول تقويت كنيم ، نه اينكه آنرا پس از مدتي سماجت و التماس كردن بپذيريم .

مادر ، پدر و معلمان :

در خانواده مادر و پدر نخستين توزيع كننده تقويت كننده ها هستند و بيشتر وقتها نخستين سرمشقها ي طبيعي كودكان در خانه اند .

تقليد بسياري از عادتها و گفتارها و كردارهاي مادر و پدر به وسيله كودكان ، مانند پوشيدن لباس آنها ، و روشي كه در بازي و گفت و شنود دارند نمونه هايي از اين گونه تقليد ها هستند. معلمان نيز تقويت كننده هاي قوي براي بچه ها هستند . نمره هاي درسي ، تشويقهاي گوناگون ، مانند دادن ستاره و كارت آفرين و جايزه ، همه تقويت كننده هايي هستند كه به دست آوردن هر يك آنها براي شاگرد به معني كسب حيثيت و اعتبار اجتماعي و افتخار و سر بلندي است . يك معلم مهربان و مؤمن به اهميت كار خود واقف است و مي تواند سر مشقي خوب براي كودكان كلاس خود باشد . بنابراين ، معلم مي تواند گفتار و رفتار كودكان را در جهت خاص و مورد نظر خود هدايت كند .خواهران ، برادران و دوستان كودك مي توانند سر مشقهاي مهمي براي كودك باشند .گاهي شخصيتهاي افسانه اي كتابها و فيلمهاي تلويزيوني و سينما مي توانند نقش نمونه و سرمشق براي بچه ها داشته باشند.

 

اصل قرينه دادن - اصل اشباع و خاموشي - زمان ارائه تقويت كننده - پاداش به رفتار خوب