نيازهای تغذيه ای در سنين مدرسه


اهميت صرف صبحانه - نيازهاي تغذيه اي - رفتارهاي تغذيه اي نامطلوب - سوء تغذيه و تاثير آن بر يادگيري - كم خوني و تاثير آن بر يادگيري - چند نكته

نيازهاي تغذيه اي در سنين مدرسه :

انرژي : در دوران مدرسه رشد كودكان بصورت نسبتا يكنواختي ادامه دارد و سالهاي آخر دبستان مقارن با شروع جهش رشد بويژه در دختران است .

بنابراين ، تأمين انرژي مورد نياز بسيار ضروري است . ميزان انرژي مورد نياز كودكان مدرسه اي به دليل تفاوت در اندازه بدن ، ميزان تحرك و سرعت رشد آنها متفاوت است و هر چه ميزان تحرك و فعاليت بدني دانش آموز بيشتر باشد طبعا به انرژي بيشتري نياز دارد. كربوهيدراتها كه عمدتا در نان و غلات وجود دارند و همچنين چربيها ، منابع تأمين كننده انرژي هستند .در صورتيكه انرژي مورد نياز از اين منابع تامين نشود ، پروتئين مصرفي كه بايد صرف رشد و ترميم بافتهاي بدن شود به مصرف توليد انرژي مي رسد . زماني كه به علت كمبود دريافت انرژي ، منابع پروتئيني صرف توليد انرژي مي شوند از وظيفه اصلي خود كه رشد سلول وترميم بافتها است باز مي مانند و نهايتا رشد كودك مختل مي شود .براي تامين انرژي مورد نياز كودكان سنين مدرسه بايد از گروه نان و غلات مانند نان ، برنج و ماكاروني در برنامه غذايي روزانه گنجانيده شود . مصرف بيسكويت ، كيك ، كلوچه و شيرينيهايي از اين قبيل كه معمولا به عنوان ميان وعده مصرف مي شوند بخشي از انرژي مورد نياز كودك را تأمين مي كنند . تنقلاتي مانند برنجك و گندم برشته نيز در تأمين انرژي روزانه اين كودكان نقش دارند . چربيها مانند روغن ، كره ، خامه ، سر شير نيز در كودكان مدرسه اي منبع تأمين انرژي هستند و بايد در برنامه غذايي روزانه در حد متعادل گنجانيده شوند .

نكته مهم :

دانش امروز نشان داده است كه بسياري از بيماريهاي دوران بزرگسالي مانند بيماريهاي قلبي و عروقي ، افزايش فشار خون ، بعضي از سرطانها ، افزايش چربي خون و ديابت به نحوه تغذيه مرتبط است و چون عادات غذايي از دوران كودكي شكل مي گيرد بنابراين اصلاح عادات غذايي اين دوران مي تواند از بروز اين بيماريها در بزرگسالي جلوگيري كند .

پروتئين :

پروتئين براي نگهداري و ترميم بافتها و سنتز سلولها و بافتهاي جديد مورد نياز است . تركيبي از پروتئين حيواني و گياهي به شرط آنكه انرژي دريافتي كودك كافي باشد مي تواند نياز بدن را براي رشد تأمين نمايد . توصيه مي شود حداقل امكان پروتئين حيواني (مانند شير ، گوشت و تخم مرغ) كه پروتئين با كيفيت خوب محسوب مي شوند و اسيد هاي آمينه ضروري را براي رشد سلولها تأمين مي كنند در برنامه غذايي روزانه كودكان سنين مدرسه گنجانده شود . در صورتي كه در ميان وعده نان و تخم مرغ ، ساندويچ مرغ ، كتلت ، انواع كوكوها مثل كوكوي سيب زميني و يا كوكوي سبزي و يا شير و كيك مصرف شود ، بخشي از پروتئين مورد نياز كودكان اين سنين تأمين مي شود .

ويتامينها و املاح :

ويتامينها و املاح در واكنشهاي متابوليك نقش حياتي دارند و از طريق 4 گروه غذايي اصلي در برنامه غذايي روزانه بايد به بدن برسد . نياز به ويتامين‌ها و املاح اغلب متناسب با انرژي دريافتي و يا ساير مواد مغذي است . برخي از ويتامينها و املاح در دوران رشد نقش اساسي دارند و كمبود آنها موجب اختلال رشد كودك مي شود . شايع ترين كمبودهاي ويتاميني در اين دوران كمبود ويتامين A و D و شايع ترين كمبودهاي املاح ، كمبود يد ، آهن و كلسيم مي باشد .

ويتامين A :

به علت نقش ويتامين A در رشد ، مقاومت بدن در مقابل بيماريها و حفظ قدرت بينايي ، توجه به دريافت كافي آن در برنامه غذايي كودكان سنين مدرسه حايز اهميت است . پيش‌ساز ويتامين A در انواع سبزيهاي سبز و زرد مانند برگهاي سبز كاهو ، اسفناج ، هويج و كدو حلوايي وجود دارد . انواع ميوه هاي زرد و نارنجي مانند هلو ، آلو ، زردآلو ، طالبي ، خرمالو ، نارنگي و انبه نيز حاوي پيش ويتامين A مي باشند . مصرف منابع حيواني ويتامين A مثل شير و لبنيات ، جگر ، كره و تخم مرغ نيز در كودكان اين سنين بايد تشويق شود . هويج منبع ارزاني از ويتامين A است و والدين مي توانند هر روز از آن در برنامه غذايي استفاده نمايند .

ويتامين D:

ويتامين D در تنظيم ، جذب و متابوليسم كلسيم نقش حياتي دارد .با توجه به اينكه دانش آموزان در سنين رشد هستند كمبود ويتامين D بعلت اختلال در جذب كلسيم مي تواند رشد استخواني آنها را مختل كند. مهمترين مبنع تأمين ويتامين D ، نور مستقيم آفتاب است . بنابراين كودكاني كه كمتر از نور مستقيم آفتاب استفاده مي كنند با كمبود ويتامين D مواجه شده و به دنبال آن كمبود كلسيم در آنها بروز مي كند. تشويق دانش آموزان به ورزش و بازي در فضاي باز و استفاده از نور خورشيد موجب مي شود كه ويتامين D مورد نياز بدن آنها تأمين شود .

يد :

يد ماده مغذي ضروري براي فعاليت غده تيروئيد و ماده اصلي در ساختمان هورمونهاي تيروئيدي است كه تنظيم متابوليسم بدن را به عهده دارند . نياز به يد در دوران رشد يعني كودكي ، سنين مدرسه و بلوغ حياتي است . كمبود يد در دوران جنيني موجب ناهنجاريهاي مادرزادي ، مانند كر و لالي ، عقب‌ماندگي رشد مغزي و جسمي مي‌شود . حتي كمبود يد خفيف مي‌تواند موجب كاهش بهره هوشي و قدرت يادگيري كودكان بشود . در اغلب كشورهاي جهان براي پيشگيري از كمبود يد ، نمكها را ، با افزودن يد غني كرده‌اند . بهترين راه پيشگيري از كمبود يد مصرف نمك يددار است .

آهن :

آهن مورد نياز در سنين مدرسه بستگي به سرعت رشد ، ذخاير آهن بدن و قابليت جذب آن از منابع غذايي دارد . نياز به آهن در دوران رشد ، افزايش مي‌يابد . آهن مورد نياز روزانه در يك كودك ده ساله براي تأمين ذخاير بدن به اندازه نياز يك مرد بالغ است . بهترين نوع آهن قابل جذب در موارد حيواني مثل (گوشت ، مرغ و جگر)وجود دارد . در صورتي كه منبع عمده آهن دريافتي روزانه غذاهاي گياهي مانند حبوبات ، غلات ، سبزيجات و زرده تخم مرغ باشد بايد به دريافت كافي ويتامين C كه جذب آهن را افزايش مي‌دهد توجه شود . انواع ميوه‌هاي تازه بخصوص مركبات حاوي ويتامين C هستند و مصرف سالاد شامل گوجه فرنگي ، فلفل سبز دلمه‌اي ، كلم و گل كلم همراه با غذا و مصرف ميوه يا آبميوه پس از غذا جذب آهن غذاي كودكان را افزايش مي دهد .

كلسيم :

كلسيم به تنهايي براي استحكام دندانها و استخوانها ، بلكه براي رشد استخوانهاي جديد ضروري است . دريافت كافي كلسيم از برنامه غذايي روزانه در سنين مدرسه و بلوغ براي حفظ تراكم طبيعي استخوانها و جلوگيري از پوكي استخوان در بزرگسالي حايز اهميت است . شير و لبنيات مهمترين منبع تأمين كلسيم هستند . بنابراين كودكان و دانش آموزاني كه از اين گروه به مقدار كافي استفاده نمي‌كنند در معرض خطر كمبود كلسيم قرار دارند . به‌ويژه اگر همراه با وعده غذايي خود نوشابه‌هاي گاز‌دار مصرف مي‌كنند . نوشابه‌هاي گازدار حاوي مقادير زيادي فسفر مي‌باشند كه مي‌توانند در جذب كلسيم اختلال ايجاد كنند . بستني كه با شير پاستوريزه تهيه شده است منبع خوبي از كلسيم است و مصرف آن در ميان وعده بخشي از كلسيم مورد نياز كودكان اين سنين را تأمين مي‌كند . ميان وعده مناسب ديگر براي تأمين كلسيم ، نان و پنير است (پنير منبع خوبي از كلسيم است) كه به همراه سبزي ، گوجه فرنگي ، خيار و يا گردو يك ميان وعده سالم و مغزي براي دانش آموزان به شمار مي رود .

جداول ذيل مقادير توصيه شده روزانه (RDA) براي انرژي ، پروتئين ، ويتامينها و املاح معدني را در سنين مدرسه و بلوغ به تفكيك دختر و پسر نشان مي دهد . با داشتن يك برنامه غذايي متعادل و متنوع شامل 4 گروه غذايي اصلي ، ويتامين ها و املاح مورد نياز بدن تأمين مي شود .

 
معرفي بيمارستان
معرفي اموراداري
بنیاد خيريه سرور
حوزه رياست
معاونت آموزشی
واحدهاي درماني
هيات علمي
آموزش و بهسازي منابع انساني
معرفي واحد مطالب علمي سايت
مطالب آموزشي مراقبتهاي پرستاري مراقبت هاي بهداشتي
معرفي چند بيماري ... نظر اجمالي تغذيه رشد و نمو روانشناسي تحقيقات منابع
خبرنامه سايت گزارش هاي موردي آموزش همگاني تغذيه
مطالب آموزشي بخش ها جهت کارکنان
اخبار بیمارستان
تماس با ما
صفحه اصلی
سایت انگلیسی
فرم های الکترونیکی

اوقات شرعی

دانشگاه علوم پزشکی مشهد | Mashhad University of Medical Sciences | جامعة مشهد للعلوم الطبية
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت مربوط به دانشگاه علوم پزشکی مشهد می باشد. هرگونه کپی برداری از مطالب آن تنها با ذکر منبع بلامانع است.